PAYLAŞ

Hozan Dilgeş, tam yarım asır durmadan şarkı söyledi. Ezgilerinde özgürlüğe, sürgüne, aşka, kahramanlığa yaşam verdi, ihaneti mahkum etti. Genç şehitlerin yanı başında, bitmeyen zulümkâr bir savaşın ortasında sesiyle Kürdistan’a nefes oldu

Hozan Dilgeş, tam yarım asır durmadan şarkı söyledi. Ezgilerinde özgürlüğe, sürgüne, aşka, kahramanlığa yaşam verdi, ihaneti mahkum etti. Genç şehitlerin yanı başında, bitmeyen zulümkâr bir savaşın ortasında sesiyle Kürdistan’a nefes oldu. Kürt sesinin, Kürt şiirinin, Kürt müziğinin büyüklüğünü kim yadsıyabilir? Üzerindeki her türlü yıkıma rağmen süt gibi besleyici bir kültür. İşte bu kültürün en büyük seslerinden Hozan Dilgeş sonsuzluğa göçtü. Muxtaro, Ciyayê Bagokê, Li Merdînê’nin yaratıcısı Hozan Dilgeş’ın söylediği şarkılar 80’li, 90’lı yıllarda Kürdistan’da 7’den 70’e herkes tarafından söylendi. 1952 yılında Mêrdîn’in (Mardin) Nisêbîn (Nusaybin) ilçesine bağlı Fisqin köyünde yoksul bir Kürt Êzidî ailenin 12 çocuğundan biri olarak dünyaya geldi.

Şarkı söyleyerek büyüdü

Kürdistan’da özgürlük mücadelesi giderek büyüyordu. O yıllarda Nisêbîn devrimcilik yapmak isteyen her Kürt genci için bir çekim merkeziydi. İşte bu yıllarda hep güleç olan Dilgeş, her yerde şarkılarını söyledi. 1970’li yılların politik ortamını solan Hozan Dilgeş, ilk albümünü ise 1978 yılında çıkarttı. Dilgeş, Kürt müziğinin büyük seslerine öykünerek şarkı söylerdi çocukluğunda. Bağdat Radyosu ve Erivan Kürt Radyosu’ndan duyduğu şarkıları evde söyleyerek büyür. Sonra sürgün yılları başlar. Almanya’ya sığınır. Binevş Agal, Abdullah Savgat, Behiye Yasit, Ahmet Ergin gibi büyük militanlarla birlikte devrimci çalışmalara katılır. Onları sever, onlara hayran kalır. Sonra şarkılarında onları ölümsüzleştirir. Hozan Mizgin, Hozan Sefkan’la birlikte sahne alır. Kürt insanın gönlünde yer edinen 9 albüme imza attı. “Li Bogokê”, “Muxtaro”, “Bîçûkê Canê” gibi ölümsüz şarkıları Kürtlerin dilinden hiç düşmedi.

11_dılgeş

Babadan geçen müzik aşkı

Babası Êzidî piri olan ve müziğe erken yaşlarda başlayan Hozan Dilgeş, müzik serüvenini şöyle anlatmıştı: “Babam Êzidî piriydi, bağlama çalıyordu. Êzidîlik inancına göre bağlama kutsaldır. Her Êzidî pirinin evinde mutlaka bağlama vardı. Ben 12-13 yaşlarında babamın yanında bağlama öğrendim. Müzik aşkı babamdan bana geçti.” Kürt müziğinin dev emekçesi Hozan Dilgeş, ailede başlayan bir gelenekle müzik hayatına başlar, ama en çok Meryemxan, Nezip Şirwan ve M. Arif Cizrewi’den etkilenir. Müziğini besleyen kaynaklardan kendi üretimine geçişinin koşullarını anlattığında ise, “İmkan ve olanaklar oldukça azdı. Irak radyosundan ya da teyplerde dinliyorduk. Meryemxan, M. Arif Cizrewi, Nezip Şirwan, Mihemed Şêxo, Seid Gabari, Said Usiv dinliyordum. Bazen onların bestelerini de okurdum. Fakat içimde sürekli kendi bestelerimi yapıp okumak geçiyordu. Kendi bestelerimi yapma hissi sürekli içimde vardı” diyecekti.

Kürt insanı elini kulağına atınca

Kürt insanı elini kulağına atınca, dağın öbür yakasında yankılanacak bir ses düşlemiştir. Hozan Dilgeş, gırtlağı ulusal gırtlak, duyguyu yerel duygu, sesi bir enstrüman gibi kullandı. Sesinin derinliği, yumuşaklığı, renk tonları, tüm zamanları içine alacak kadar cömertti. Kürt için müzik, ekmek ve su değerinde. Ev değerinde; çünkü ruhun da bir barınağa gereksinimi var. Hozan Dilgeş, işte o sesi verdi tüm Kürtlere. Sesinin biçimlendiği topraklarda mutluluğu bulan Dilgeş, bütün şarkılarında aynı şarkıyı söyledi. Er geç Kürdistan kazanacak.

11_dılgeş_5

Son sözleri…

Almanya’nın Saarbrücken kentinde geçirdiği ameliyat sonrası Bielefeld Devlet Hastanesi’nde Özgür Politika olarak ziyaret ettiğimiz Hozan Dilgeş veda niteliğinde bir konuşma yapmıştı. Moralliydi ve coşkusundan hiçbir şey kaybetmeyen Hozan Dilgeş, şunları şöylemişti: “Kurdistanî düşünen herkese selamlarım var. İki ayağımın kesilmesi çok önemli değil. Her gün değerli, yiğit Kürt gençleri şehit düşüyor. Ben onlardan daha değerli değilim ki. Şu an kafamın her yerinde şarkı, türkü var. Yazdığım onlarca yeni şarkı var. Kobanê, Şengal, Rojava direnişlerine hitaben yazdığım hazırda bekleyen şarkılarım var. Fakat bu hastalık bırakmadı ki söyleyeyim.”

KNK’den başsağlığı mesajı

Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) Dil, Kültür ve Eğitim Komisyonu, Kürt sanatçı Hozan Dilgeş’in vefatıyla ilgili ailesine, dostlarına, sevenlerine ve tüm Kürt halkına başsağlığı diledi. KNK tarafından Hozan Dilgeş’in vefatıyla ilgili yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Hozan Dilgeş her yurtsever sanatçı gibi can-ı gönülden ve vefakarlıkla Kürt kültürüne ve sanatına büyük bir hizmet verdi. Dengbêjlik yaşamında halkın saflarında ve Kürdistan özgürlük hareketi saflarında boş yer bırakmadan her zaman görev ve çalışmalarıyla ulusal olarak tavır sahibiydi. Kaybıyla ciddi boşluk oluşacak izini her zaman gözlerimizde ve düşüncelerimizde kalacak.”

Hêvidar Jin Sürer

PAYLAŞ

Yorumunuzu yazınız