$ DOLAR → Alış: 3,50 / Satış: 3,52
€ EURO → Alış: 3,73 / Satış: 3,75

Maraşlı olsun çamırdan olsun!

Maraşlı olsun çamırdan olsun!
  • 23.04.2013
  • 633 kez okundu

maras_ermeniFerda ÇETİN

Uruguay dünyanın öbür ucunda. Bugünkü şartlarda uçakla bir tam günde ancak varılabiliyor. Yüzyıl önce gemilerle beş-altı aydan önce varılması imkânsız bir uzaklık.
Bir kaç yıl önce, başka bir TV program için Latin Amerika’ya giden gazeteci M.Ali Doğan Uruguay’a gitmişti. Orada çok sayıda Ermeni’nin yaşadığını duyduğunda, arayıp yüzyıllık sürgünleri bulmuş ve röportajlar yapmıştı. Çoğunluğu Maraş Ermenisi 70-80 yaşındaki kuşak, babalarının, annelerinin yaşadıklarını bütün ayrıntıları ile biliyor. Hepsi Ermeni soykırımını, ailelerinin başından geçenleri ve kendi trajedilerini anlatıyor. Göçmüşler, oralarda bir hayat kurmuşlar. Fakat hiçbir şeyi unutmamışlar. Hafızaları diri tutmak için ne gerekiyorsa onu yapmışlar. Çok aktif bir dernekleri var. Haftanın belli günlerinde orada bir araya geliyor üç kuşak. Derneklerinin ismi “Maraşlılar Derneği”. Yaşlı bir Ermeni M. Ali’ye nereli olduğunu soruyor. “Maraşlıyım” cevabını alınca, sevinçle bağırıyor; “Maraşlı olsun çamırdan olsun!”.

İnsanlar, günün birinde anayurtlarından göç etmek zorunda kaldıklarında normal ve olağan olan en yakındaki “komşu” topraklara sığınmaları. Ama Ermenilerin yaşadığı katliam ve karşılaştıkları vahşet o kadar büyük ve acımasız olmuş ki en uzak, en erişilmez yer neresiyse oraya gitmişler. Uruguay’ı, Arjantin’i, ABD’yi tercih etmeleri ondan. Yani zulümden, barbarlıktan ve insafsızlıktan alabildiğine uzaklaşmak.
Ermeni soykırımından sonra onlarca hükümet değişmesine rağmen, Türk devleti Ermeni soykırımını kabul etmiyor, AKP de dahil. Aksine Ermenilerin Türkleri katlettiğini, ölen Ermenilerin de tehcir(göç) yollarında öldüğünü anlatıp duruyor. Katledilen Ermenilerin sayısının 1-1.5 milyon değil, 350 bin olduğu ispatlanmaya çalışılıyor. Sanki 350 bin mazur görülebilir, makul bir rakammış gibi. Resmi tarihçiler bu yalanı inanılır kılmak için yüzlerce kitap yazdı. Ama son yıllarda, Ermeni yazarların peş peşe yayınlanan anıları, tüm tartışmaları anlamsızlaştırarak hakikati gözler önüne seriyor.

1889’da Mezre(Elazığ)’de doğan Vahan Totovents “Yitik Evin Varisleri”nde bu trajediyi anlatır: “Yılbaşı gecesi biz çocuklar Noel Baba’nın yeni yıl hediyelerini beklerken ölüm kapımızı çaldı, babamın elini tuttu. Dostça tokalaştılar. Evden kol kola çıktılar, bembeyaz karların üzerinde yürüyüp gözden kayboldular. Gittiler, bir daha da geri dönmediler…”
Vahan Totovents bir de çok sevdiği teyzesinin kızı Rebeka’yı yitirişini anlatır: “Teyzemin kızı Rebeka, iri yapılı, sağlıklı, çalışkan, akıllı, şair ruhlu bir kızdı. Sırf kocaman mavi gözleri bile, yıkılan gök yüzünü tastamam onarmaya yeterdi. O gök, henüz şafağını süren Rebeka’nın boy atmış beyaz zambaklarının üzerine yıkılıverdi. Rebeka’yı Arap çöllerine götürdüler…Onun güneşten alnına ve yanaklarına benler kazıdılar. Bütün bunları duyunca yüreğim dağlandı. Rebeka! senin korkunç alın yazın önünde eğiliyorum. Kardeşinin gözyaşlarını kabul et…”

Erzincan’ın Armıdan Köyü’nden Hagop Mintzuri ise 1897-1940 yılları arasındaki hakikati “İstanbul Anıları”nda anlatmış: “1915 yılı nisan ayında İstanbul’daki Ermenilerin tehciri başladı. Ben zaten askerdim. Mayıs ayında memleketten mektup gelmedi. İki kez cevaplı telgraf çekildi, cevaplanmadı. Üçüncüsünde “burada değiller,bilinmeyen bir yere yollandılar” diye cevaplandı.
Dedem Melkon 88 yaşındaydı. Annem Nanik 55, çocuklarım Nurhan 6, Maranik 4, Arahit 2, Haço 9 aylıktı. Karım Voğıda 29 yaşında. Bunlar nasıl yürüdüler? Dedem, Suazeg çeşmesine kadar gidemezdi. Gamıhlı Kürt Temer gelmişti. Lusnikler’in, bizim kuzenin halasının çiftçisiydi. Ben bildim bileli onların evinin çiftçiliğini yapıyordu. Bizim kadar Ermenice bilir ve konuşurdu. Getirdiği habere göre, Ermenileri 4 Haziran’da köyden çıkarmışlar. Demişti ki, evlerinin kapılarını, kilise kapısı gibi öpmüş ve ayrılmışlar. Evinizde sizden biri ölse, siz de birlikte ölmez misiniz? Artık çalışabilir misiniz? İşlerinizi, içeri dışarı sürdürebilir misiniz? Ben askerdim, emir altındaydım. Bırakırlar mıydı ki oturayım?”
Hagop Mintzuri’nin anılarından, ailesinden geriye tek bir ferdin kalmadığını anlıyoruz.

Uruguay’daki Maraş Ermenisi bu topraklara ve insanlara özlemini, “Maraşlı olsun çamırdan olsun”sözleriyle anlatıyor. Harputlu Vahan Totovents, “Yitik Evin Varisleri”nde doğduğu topraklara sevgisini ve hasretini dile getirir: “O eski ülkede güneş meyvelerle haykırır, toprak bitip tükenmeyen bitki örtüsüyle nefes alırdı; ırmaklar çağıldar, şafaklar alabildiğine söker ve günbatımları alevden kollarıyla inerdi; ağzına kadar taze sütle dolu gümüş bir tas yükselip maviliklerde yüzer, geceler yıldızların sesiyle çınlar, ağaçlar gökyüzüne doğru süzülür ve bütün çiçekler titreşip fısıldardı.”
(Vahan Totoventes ABD’de üniversite eğitimi gördü. Sonra Sovyet Ermenistan’ına döndü. Stalin rejimi tarafından 1936-1937’de tutuklanarak cezaevine atıldı. Daha sonra kendisinden haber alınamadı.)

Soykırım ve zulüm sadece Ermenilere yapılmadı. Asıl büyük “yara”yı “geride kalanlar” aldı. Bu topraklarda kalan insanları, hepimizi sonsuza kadar sürecek bir yalnızlık cezasına çarptırdılar. Bizi güzel komşularımızdan ettiler. Bizi komşusuz bıraktılar. Güvensizliğimiz, iç huzursuzluğumuz, iflah olmaz yalnızlığımız ondan.

Etiketler: / / / / /

Munzur’un Dünya Mirası Listesi’ne alınması için başvuru
Dersim Barosu, Munzur Vadisi’nin “Dünya Mirası listesi”ne alınması için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvuruda bulunulduğunu açıkladı.
Kenanoğlu “Dersim halkının iradesine el konuldu”
Hubyar Sultan Ocağı mensubu ve HDP 25. dönem milletvekili olan Ali Kenanoğlu Evrensel gazetesindeki köşesinde Dersim belediyesine atanan Kayyım  konusunu...
Her sabahın bir sahibi vardır!
Son yıllarda “Eyy” diye başlayan söylemlere alıştırılıyor kulaklarımız. Eskiden “Eyy” diyenler ayıplanır, insanlara insan gibi üslupla hitap etmesi önerilirdi. Okulsuz,...
Fuzûlî’nin ‘Kürtçe’ şiirleri
Fuzûlî'nin Kürtçe şiirleri gün yüzüne çıkarıldı. Kayıp şiirler, şair Selim Temo tarafından latin alfabesine çevrildi.
Yangın Ülkesinin Çocukları
Yangınlar ülkesinin yanan çocuklarıyız. Ateş sadece düştüğü yeri mi yakmalı? O hepimizi yakıyor. Sustukça daha çok yanıyoruz. Tek tek ya...
Suruç Katliamının 500. günü, dosya hâlâ gizli
Urfa Suruç’ta IŞİD tarafından yapılan ve 33 kişinin yaşamını yitirmesine neden olan canlı bomba saldırısının 500. günü.
Müslüm Doğan “Yeni devlet modelinde Alevilere yer yok”
AKP ve MHP’nin anayasa görüşmeleri sürerken, kamuoyunun ve siyasilerin tepkileri devam ediyor. HDP’nin Alevi vekillerinden İzmir Milletvekili Müslüm Doğan PİRHA’ya...
Öğrenciler, CNN Türk Genel Müdürü Aktaş’ı protesto etti
Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde "Medya ve 15 Temmuz" başlıklı bir panele gelen CNN Türk Genel Müdürü Erdoğan Aktaş fakülte öğrencileri...
Çanakkale halkı: Fıtrat değil, denetimsizlik
Çanakkale Emek ve Demokrasi Güçleri, Adana Aladağ'da ihmaller sonucu çıkan yangında 11'i çocuk 12 kişinin hayatını kaybetmesini protesto etti.
Aleviler: Aladağ Madımaktır
Diren Keser – Mersin – 30.11.2016 Türkiye yine bir çocuk katliamıyla karşı karşıya. Adananın Aladağ ilçesinde bulunan ve 34 öğrencinin...
HALEP’TE DENKLEMİ DEĞİŞTİREN HAMLE
Halep’te savaşın denklemini değiştirecek hamleler peş peşe geldi. Suriye rejimi, 2012’den beri silahlı grupların denetimindeki 12 bölgeyi ele geçirdi. Halkın...
‘Zaman aşımı’ kararına itiraz
İHD Gözaltında Kayıplara Karşı Komisyon ve kayıp Yakınları, 1995’te gözaltında katledilen Hasan Ocak davasına ilişkin verilen zaman aşımı kararını protesto...
Alevilere yasaklanan siyaset ve hakem olayı
Örgütlü kurumlar çerçevesinde biraraya gelen Aleviler, kendilerini aktif siyasetten hep uzak tutuyorlar. Bazı kurum yöneticileri ve ihtiyar heyeti konumundakiler, siyasi...
Edirne’ye bağlama yağdı
Selahattin Demirtaş’ın avukatıyla yaptığı görüşmede ilk talebi olan bağlamanın kendisine ulaşıp ulaşmadığını sorulan Başak Demirtaş, talebin yerine geldiğini belirterek, “İlk...
Belgeleriyle MİT’in Avrupa’daki Suikast Planları!
 “Yüksel Koç protesto mitinginde, Remzi Kartal ise uzun yürüyüşte öldürebiliriz”
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ